أبو الحسن الشعراني
68
پژوهش هاى قرآنى علامه شعرانى در تفاسير مجمع البيان، روح الجنان و منهج الصادقين (فارسى)
و لا من العشرة يروي عنه البزي الذي يروي عن ابن كثير أيضا ، لكن ما نقله عنه لم يتواتر كما تواتر ما نقله عن ابن كثير . توفّي سنة 123 . « 1 » ثُمَّ بَعَثْناكُمْ مِنْ بَعْدِ مَوْتِكُمْ . « 2 » مؤلف : بعث ، زنده كردن باشد و از خواب بيدار كردن و برانگيختن بر كارى به معنى حثّ و تحريض و فرستادن و به معنى نصب كردن باشد . امّا [ به معنى ] زنده كردن در اين آيه است . علّامه شعرانى : در تفسير المنار « 3 » از شيخ محمّد عبده نقل كرده است كه مراد از اين بعث ، كثرت نسل است پس از موت جماعتى به صاعقه ، ولى بسيار بعيد و بر خلاف ظاهر آيه است و اگر در موت تأويل مىكرد كه پس از مشرف شدن به مرگ شما را نجات داديم ، مناسبتر مىنمود ، چنانكه بيمار سخت را چون بهبودى حاصل شود ، گويند مرده بود و زنده شد . و اين هم بر خلاف ظاهر قرآن است و بىدليل نمىتوان قرآن را بدان تأويل كرد . « 4 » وَ أَنْزَلْنا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَ السَّلْوى . « 5 » مؤلف : اصحّ آن است كه منّ ، ترنجبين است و سلوى ، مرغ سمانى . علّامه شعرانى : سمانى از جنس مرغى است كه آن را به تركى بلدرچين گويند و اهل خراسان كرك نامند . اما حقيقت منّ معلوم نيست و ظاهرا شبيه ترنجبين بود ؛ چون خوردن ترنجبين [ براى ] مدّت مديد موجب سيلان خون از اعضاى ضعيف مىشود . « 6 »
--> ( 1 ) . مجمع البيان ، ج 1 ، ص 104 . ( 2 ) . بقره ( 2 ) آيهء 56 . ( 3 ) . المنار ، ج 1 ، ص 322 . ( 4 ) . روح الجنان ، ج 1 ، ص 197 . ( 5 ) . بقره ( 2 ) آيهء 54 . ( 6 ) . منهج الصادقين ، ج 1 ، ص 213 .